Questy Van Cammingha
Het eiland dat zich vrijpraatte
Drie eeuwen lang was Ameland het privébezit van één familie. Ze hielden het buiten elke oorlog door te blijven praten.
Het Verhaal
Ameland tekende de Unie van Utrecht niet en hoorde bij geen enkele provincie. Het was een vrijheerlijkheid: een land van vierhonderdvijftig huizen met één eigenaar. Van ongeveer 1450 tot 1681 waren dat de Van Cammingha's, die hier belasting hieven, recht spraken en lieten ophangen.
Wat ze verkochten was neutraliteit. In de winter van 1654, midden in de oorlog tussen Engeland en de Republiek, gaf Watze van Cammingha twee gewone eilander schippers een brief mee en stuurde ze het land uit. Liemme Pieters en Dirck Douwes stonden op 6 februari in Londen. Cromwell, die gezanten van grote mogendheden liet wachten, ontving deze twee op staatskosten en vroeg ze uit over hun eiland: waar het lag, hoeveel huizen er stonden, wie er de baas was. Vierhonderdvijftig huizen, zeiden ze. Hij gaf ze de akte van neutraliteit mee.
Vijfentwintig jaar eerder was dezelfde handel met Spanje gedreven, met godsdienstvrijheid als betaalmiddel. Betaald werd het door de eilanders zelf, onder meer met accijns op bier — tot die in 1615 in opstand kwamen en later hun eigen heer aanklaagden bij de Staten-Generaal.
Het slot waar die brieven geschreven werden is er niet meer. Het ging in 1829 onder de hamer en was binnen een jaar gesloopt; het puin ging naar de dijken van Terschelling. De afspraak die er geschreven werd, staat nog op papier.
Hoogtepunten
- De plek waar het Camminghaslot stond, tot de laatste steen weg
- Een grafkelder met elf Van Camminghas, onder één zerk van vier meter
- Het schelpenpad dat de omtrek natrekt van een kerk die er niet meer is
- De preekstoel van 1604, in 1771 gekocht in Harlingen voor 33 gulden
- De accijns op het bier, als puzzel
- De duinrand waarachter het water ligt waarover de brieven gingen
Wie er meeloopt
Ze praten onderweg tegen je. Terugpraten kan niet.
- Watze van Cammingha vrij- en erfheer van Ameland
- Liemme Pieters Amelander schipper, gezant naar Londen
Onderweg te verzamelen
De oudste brief van 1396, de brief aan Enkhuizen van 1588, de statuten van 1622 en het testament van 1623. Vier keer opschrijven dat iets altijd al zo was, en hopen dat niemand het nakijkt. Ze liggen in het dorp, leveren punten op en geven een hint.
Goed om te weten
Anderhalve kilometer over straat en een schelpenpad, geen klimwerk. Het kortste rondje dat we hebben, en het enige waar de puzzel zwaarder weegt dan de wandeling.
Voorbeeld uit het spel
Speellink per mail, drie maanden geldig. Loopt die af, dan zetten we hem voor je open.
Waar begint het?
Het dorpscentrum van Ballum, Ameland
Benieuwd hoe ver dat hiervandaan is? Daar hebben we eenmalig je locatie voor nodig.
Inbegrepen
- GPS-rondje door Ballum, het kleinste dorp van het eiland
- Acht opdrachten, waaronder een puzzel met biervaten
- Twee personages: de heer en de schipper die hij wegstuurde
- Vier stukken papier om onderweg te vinden
- Logboek met alle verhalen na afloop